Aktualności

Zwyczaje wielkanocne na świecie i nasze tradycje

Aleksandra
Napisane przez Aleksandra

Po co wieszało się śledzia? Gdzie się wierni biczują, a gdzie chodzą po domach wiedźmy?

Wielkanoc to najważniejsze chrześcijańskie święto. Tradycja święcenia pokarmów w Wielką Sobotę sięga w naszym kraju średniowiecza. Od tamtych czasów wiele się zmieniło. Zarówno potrawy, jak i ich symbolika. Dziś do świątecznego koszyczka wkładamy 7 rzeczy. Baranka, który symbolizuje zmartwychwstanie Chrystusa, jajko – symbol nowego życia, sól to z kolei oczyszczenie i prawda. Jest też chrzan będący symbolem męki Chrystusa, chleb symbol jego ciała, a także pamiątka Ostatniej Wieczerzy. Wędlina to natomiast dostatek i zdrowie, a ciasto – symbol umiejętności.

koszyk_wielkanocWielkanoc to nie tylko święconka, to także palemka, która ma przynieść szczęście. Dziś jej rola nieco przygasła. Kiedyś poświęcano jej więcej uwagi. Tradycyjne palemki były to rózgi wierzbowe, gałązki bukszpanu, czy porzeczek. Zdobiły je kolorowe kwiatki i piórka. Po poświeceniu delikatnie biło się palemką rodzinę, żeby zapewnić szczęście. Z kolei połkniecie jednej poświęconej bazi miło dać zdrowie i bogactwo. Palemki trzymano w domu przez cały rok, aby chroniły go przed wszelkimi nieszczęściami.

palma-wielkanoc

Ciekawym dawnym wielkanocnym zwyczajem jest także wieszanie śledzia. Ma ono oczywiście wymiar symboliczny. Śledź to symbol wielkiego postu. Wieszanie go polegało na przybiciu ryby do drzewa. Towarzyszyła temu radość, bo od tej pory można było jeść mięso.

Porządki świąteczne też nie są bez znaczenia. Dzięki nim wygania się z domu zimę i zło, które kryje się gdzieś w kątach. Jeżeli natomiast dziewczyny chcą wyglądać olśniewająco i mieć doskonałą cerę, powinny w Wielką Sobotę umyć buzię wodą, w której gotowały się jaka na święconkę.

Chyba najbardziej ulubioną wielkanocną tradycją najmłodszych jest śmigus-dyngus. W lany poniedziałek można oblewać się wodą. Kiedyś robiono to zupełnie bezkarnie i bardzo obficie 🙂  Szczególne korzyści z tej zabawy miały panny. Ta, która została porządnie oblana, mogła liczyć, że szybko wyjdzie za mąż. Jeśli zaś chciała pozostać sucha, mogła wykupić się pisanką. Jeśli zaś dostała malowane jajko od chłopaka, znaczyło to, że mu się podoba.

Poronin, 17.04.06. "Lany Poniedzia³ek" na Podhalu. M³odzie¿ z zespo³u regionalnego "Regle" z Poronina, podczas inscenizacji tradycyjnej "polewacki" na Podhalu, 14 bm. (gm/kp) PAP/Grzegorz Momot

Nie wszędzie w Wielkanoc maluje się jajka, czy święci potrawy. Na świecie jest całe mnóstwo różnych świątecznych tradycji i zwyczajów. Chcecie je poznać? Zapraszam do lektury:

Mało wielkanocna Francja

We Francji Wielkanoc nie jest świętem, które jest uroczyście obchodzone. W Wielką Niedzielę wiele miejsc funkcjonuje, jak na co dzień. Otwarte są sklepy i restauracje. Kiedyś Francuzi przywiązywali do tych świąt zdecydowanie większą wagę. Dziś zostało niewiele z dawnych tradycji. Zwyczaj, który przetrwał, to obdarowywanie dzieci czekoladowymi jajkami. Dzieci w czwartek, przed świętami, budują w ogródkach gniazda. To właśnie w nich zajączek wielkanocny chowa czekoladowe przysmaki. Najmłodsi w Wielkanoc obdarowywani są słodyczami, które mają kształty zajączków, dzwonków, czy jajek.  Popularne są także ryby wypełnione cukierkami.

Ciekawym zwyczajem we Francji jest ozdabianie drzew kokardami i jajami wielkanocnymi. W Alzacji piecze się wielkanocne ciastka w kształcie baranka – Lamola.

francja_wielkanoc
Mroczna Hiszpania

Zupełnie inaczej jest w Hiszpanii, ponieważ Wielkanoc to najważniejsze święto w tym kraju. Świętowanie wygląda jednak zupełnie inaczej niż w pozostałych częściach Europy. Hiszpanie skupiają się nie na zmartwychwstaniu Chrystusa, a na jego mękach. Święto osnute jest mrocznym klimatem . 

Na przykład w Aragonii w pobliżu wielu miejscowości stoją krzyże. Przez cały rok przechowywane są przy nich różne relikwie. W Wielki Piątek mieszkańcy biorą świętości i przy głosie bębnów niosą je ulicami miast. Wszystko wraca na swoje miejsce w Wielką Sobotę.

Iście średniowieczny klimat panuje w gminie San Vicente de la Sonsierra w prowincji La Rioja. W Wielki Czwartek i w Wielki Piątek pełno jest tam tzw. picaos, ludzi, którzy biczują się. Tradycja ta sięga XV wieku. Próbowano ją znieść, ale bezskutecznie.

Ochotnicy, którzy poddają się tej tradycji muszą być dorośli i głęboko wierzący, co musi potwierdzić ksiądz. Przez cały czas są anonimowi. Są ubrani w białe tuniki do kolan z dużym otworem na plecach. Mają białe kaptury z otworami na oczy. Idą boso i ciągną za sobą łańcuchy.

Chętni zadają pokutnikom dwanaście ukłuć za pomocą wtopionych w pszczeli wosk ostrych kawałków szkła. Dawne wierzenia mówią, że, w ten sposób zła krew wypływa z ciała.

Mroczny klimat Wielkiego Tygodnia kończy Niedziela Wielkanocna. Zaczyna się świętowanie zmartwychwstania Chrystusa. Wszystko przepełnia wówczas radość.

hiszpania-wielkanoc
Włoskie świąteczne wyjazdy

We Włoszech najważniejszym momentem Wielkanocy jest niedzielny obiad. Podaje się wówczas baraninę lub jagnięcinę. Na włoskim świątecznym stole są też jajka na twardo, salami i rosół z baraniny z pierożkami cappelletti. Z kolei na deser serwuje się ciasto w kształcie gołębia, czyli Colomba. W tym kraju nie ma zwyczaju święcenia pokarmów, ani polewania się wodą w poniedziałek. Symbolem tych świąt jest baranek.

Włoska Wielkanoc przypomina naszą majówkę. Nie ma zwyczaju spędzania tego czasu w domu, dlatego też Włosi często wyjeżdżają w tym czasie.

Pracowici Grecy

Grecy pieczołowicie przygotowują się do Świąt Wielkanocy. Cały tydzień poświęcają na zrobienie wszystkiego, co potrzebne. We wtorek piecze się słodkie sezamowe bułeczki w kształcie bransolet. Jajka barwi się na czerwono. Ma to symbolizować krew Chrystusa. Wielki Piątek to dzień żałoby. Tego dnia nie wolno ciężko pracować i jeść słodyczy. W sobotę przed północą zaczyna się msza. Grecy wyczekują chwili, kiedy zostaną zapalone świece zmartwychwstania. Pop przekazuje święty ogień zebranym. Oni zaś podają go dalej. Wierni całują się w policzki i pozdrawiają słowami „Chrystus zmartwychwstał”.

Po mszy Grecy wracają do domów i zapaloną świecą kreślą na drzwiach znak krzyża. Teraz mogą zasiąść do stołów. Ich świąteczne przysmaki to oczywiście czerwone jaja, zupa z baranich podrobów i wielkanocny słodki chleb.

grecja-wielkanoc

Skandynawskie wiedźmy

Tu świąteczne zwyczaje trochę przypominają Halloween. Dlaczego? Ponieważ do domów pukają wiedźmy. Są to wielkanocne wiedźmy. Przebierają się za nie dziewczynki i w Wielką Sobotę odwiedzają domy proponując świąteczne kartki. W zamian trzeba wrzucić im do koszyka słodycze.  Tradycja ta jest echem po dawnych wierzeniach w zloty czarownic.

skandynawia-wiedźmy

W Szwecji obowiązuje również zwyczaj przyozdabiania brzozowych gałązek różnokolorowymi piórkami. Wybiera się gałązki brzozy ponieważ mają moc przyspieszania nadejścia wiosny.

W skandynawskiej Wielkanocy najważniejsza jest Wielka Sobota. Tego dnia je się uroczysty obiad, podczas którego serwowane są głównie ryby i jajka.  spożywa się wykwintny obiad złożony przede wszystkim z jajek i ryb. Najmłodsi zaś cieszą się ogromnym wielkanocnym jakiem ze słodyczy.

Zabawa na Wyspach Brytyjskich

Na wyspach symbolem świąt jest zając. Tak się przyjęło, ponieważ zawiązuje to do tradycji polowań na zające, która miała swój początek właśnie podczas Wielkanocy.

W Wielkiej Brytanii świętom przyświeca przede wszystkim zabawa. Jest oczywiście w tym wszystkim obecne jajko – symbol wiosny i nowego życia. W wielu miejscach odbywają się w czasie świąt wyścigi jajek – Egg Rolling. Turla się ugotowane na twardo jaja, a to, które dotoczy się najdalej i nie rozbije się to wygrywa. W niektórych regionach są też pojedynki jajek. Jedna osoba uderza w jajko drugiej. Przegrywa ten którego jajo pierwsze zostanie uszkodzone.

wielkanoc-anglia

Z kolei w wielkanocną niedzielę na ulicach można zobaczyć tańczących przebierańców w białych koszulach, słomianych kapeluszach i czerwonych pasach.

Anglicy podczas świąt zajadają się pieczoną szynką, korzennymi bułkami.

Wielkanoc w Niemczech

Rozpoczyna ją Wielki Piątek. Jest to dzień wolny od pracy. Niemcy czas ten spędzają w kościołach. Po mszach udają się na agapę – symboliczny posiłek składający się z chleba, wina oraz wody.

   Natomiast w Wielką Sobotę przed kościołami rozpalane są ogniska. Kapłani święcą ogień i wnoszą do kościoła. Wierni zanoszą święty płomień do swoich domów.

Na każdym niemieckim stole w czasie świąt musi pojawić się wielkanocny zajączek. Mieszkania zaś udekorowane są bukietami z zielonych gałązek i wydmuszek. Pisanki zgodnie z tradycją chowa się do gniazd ukrytych w domu lub ogrodzie. Zadaniem najmłodszych jest je odnaleźć.

Myślę, że nie jest najważniejsze, gdzie spędzimy te święta, ani co pojawi się na stole. Najważniejsze, aby ten czas spędzić z rodziną i przyjaciółmi. Znajdźcie czas na zabawę z dziećmi, spacer z rodzicami i wspólne czytanie. Życzę Wam, aby ta Wielkanoc była pełna radości i przyniosła optymizm, który Was nie opuści!

Zobacz podobne wpisy:

O autorze

Aleksandra

Aleksandra

Prowadzi podwójne życie - to w realu i we śnie. A śni tak, że tylko siadać i spisywać. Jej pasją jest m.in. literatura. Czyta wszędzie, zawsze ma zaczęte kilka książek. Ostatnio nie jest to jednak łatwe, bo... giną jej zakładki. Znajduje je po jakimś czasie w pokoju córeczki, a mała "złodziejka" robi niewinną minkę. Kolejna pasja to film...