Aktualności

Książki o himalaistach, które warto przeczytać

Aleksandra
Napisane przez Aleksandra

Media wzięły na tapetę wysokogórskie wyprawy. Ostatnie wydarzenia były wodą na internetowy młyn. Coś, co jeszcze jakiś czas temu nie wzbudzało wielkiego zainteresowania nagle stało się szeroko dyskutowane. Nie za sprawą zmiany podejścia, czy mentalności, a przez poszukiwanie klikających się sensacji. Nie będę rozpisywała się na ten temat, bo myślę, że każdy wie o co chodzi.

Wszystko, co związane z górami, wyprawami, szczytami, zagrożeniami, kontrowersyjnymi decyzjami, wypadkami… stało się niezwykle interesujące. Niewyobrażalny mróz, wiatr, śnieg, a w nim namiot i to na wysokości, która przyprawia o zawrót głowy. Ekstremalne warunki, o których czyta się z pozycji domowej kanapy robią wrażenie na większości. Przetrwać w nich mogą jednak nieliczni. Nieliczni zdobywają najwyższe szczyty świata. I tu możemy śmiało powiedzieć, że mamy czym się pochwalić, bo Polacy należą do czołówki światowego himalaizmu. Myślę, że warto zatem nie tylko śledzić newsy, ale też poczytać o wybitnych wspinaczach. Ich historie są niesamowite i czyta się je z zapartym tchem.

Jakie książki o górach warto przeczytać? Oto kilka moich propozycji:

Kukuczka. Opowieść o najsłynniejszym polskim himalaiście  – Dariusz Kortko, Marcin Pietraszewski 

Kukuczka – polski taternik, alpinista i himalaista. Jest drugim człowiekiem na Ziemi, który zdobył Koronę Himalajów i Karakorum. Pierwsza biografia legendy polskiego himalaisty ukazała się w 2016 roku. Jak to się stało, że zwyczajny chłopak został jednym z najsłynniejszych himalaistów na świecie? Zdobywcą wszystkich czternastu ośmiotysięczników? Jaki był?

Jego siostra Jadwiga powiedziała: „Wszystko nosił w sobie, w środku. Przeżywał, gdy odchodzili przyjaciele, po każdej wyprawie szedł do kościoła, modlił się. Śmierć to była prywatna sprawa między nim a Bogiem. Przyjmował ją jak rzecz naturalną”. Kukuczka dziennikarzom tłumaczył, że „śmierć przeżywa się wszędzie jednakowo mocno, tylko reakcja na nią w górach jest nietypowa, bo takie są warunki. Ginie mój partner, a ja nie mogę się rozkleić. Nie mogę usiąść i rozmyślać. Nikt przecież po mnie nie przyjdzie, nie pomoże mi. Muszę iść dalej, bo inaczej zginę”. Po tym, jak tragicznie zginął jego partner Tadeusz Piotrowski na K2 Kukuczka zauważył, że zaczyna tworzyć się na nim pewien ochronny pancerz. Powiedział wówczas w jednym z wywiadów, że „może po latach wspinaczki, ocierania się o śmierć, oglądania jej doszło do znieczulenia, pewnego rodzaju braku wrażliwości. Czymś przecież za to wszystko się płaci”.
Biografia Kukuczki to nie tylko książka o wyjątkowym człowieku i himalaiście, którego podziwiał świat. To też opowieść o jego bliskich i polskim himalaizmie przełomu lat 70-tych i 80-tych.

Biografia „Kukuczka. Opowieść o najsłynniejszym polskim himalaiście” oparta jest między innymi o niepublikowane pamiętniki Jerzego Kukuczki.

Spod zamarzniętych powiek  – Dominik Szczepański 

„Spod zamarzniętych powiek” to również obowiązkowa książka dla tych, których fascynuje wysokogórska wspinaczka. Jej bohaterem jest Adam Bielecki. Wielu na pewno kojarzy nazwisko, bo jakby inaczej. Ostatnio sporo było go w mediach. To młody, zdolny wspinacz z osiągnięciami, który z wykształcenia jest psychologiem. W 2000 roku wszedł w stylu alpejskim na Chan Tengri (7010 m n.p.m.) i pobił tym samym światowy rekord w samotnym wejściu. Miał zaledwie 17 lat. W jednym z wywiadów dla „Przeglądu Sportowego” powiedział: „(…) Zaczytywałem się w książkach Jerzego Kukuczki, Joe Taskera, Chrisa Boningtona. Widziałem tych niesamowitych himalaistów walczących z własnymi słabościami gdzieś na końcu świata. I chciałem być taki jak oni”. I właśnie w tej książce himalaista opowiada jak zaczęła się jego życiowa przygoda. A jest ona naprawdę fascynująca. Adam Bielecki ma już sporą listę osiągnięć. Jest zdobywcą ośmiotysięczników Gaszerbrum I (9 marca 2012) i Broad Peak (5 marca 2013) oraz K2 (31 lipca 2012) i Makalu (30 września 2011). Poza sukcesami, które robią wrażenie Bielecki ma też mniej optymistyczne historie w swoim życiu, tak jak wyprawa na Broad Peak, gdzie zginęło jego dwóch kolegów. Raport Zespołu Wypadkowego, który sporządzono na zlecenie Polskiego Związku Alpinizmu obwinia Bieleckiego za sytuację i śmierć członków ekipy. W książce tej wyprawie poświęca jeden z dziesięciu rozdziałów.

Kurtyka. Sztuka wolności  – Bernadette McDonald 

Może to dziwić, ale „Kurtyka. Sztuka wolności” to pierwsza biografia Wojtka Kurtyki, jednego z najważniejszych himalaistów, alpinistów i taterników w historii. Patrzymy na niego oczami Bernadette McDonald, autorki kilkudziesięciu książek głównie o tematyce związanej z górami. Jeśli zatem lubicie książki w tym klimacie i życiorysy wyjątkowych postaci, to ta lektura Wam się spodoba.

Dwa lata temu Wojciech Kurtyka otrzymał Złoty Czekan za całokształt górskich osiągnięć. Do historii światowego himalaizmu polski wspinacz przeszedł między innymi dzięki pokonaniu 2,5 kilometrowej ściany Gasherbruma IV. Wierzchołka nie zdobył jednak uznano to przejście za wzorzec stylu alpejskiego w Himalajach.

„Wspinanie jest wyjściem poza krąg powtarzalnych i opatrzonych sytuacji;jest ucieczką od monotonnych mechanizmów logiki i rozsądku, które zabieganemu człowiekowi nie pozwalają zauważyć nieba nad głową. Dlatego też wspinanie otwiera oczy-porusza wiele zróżnicowanych i uśpionych poziomów wrażliwości” – powiedział Wojciech Kurtyka.

Ucieczka na szczyt  – Bernadette McDonald

Kolejna książka o górach, którą warto przeczytać autorstwa Bernadette McDonald. „Ucieczkę na szczyt” śmiało można zaliczyć do pozycji obowiązkowych pasjonatów gór i wspinaczki. Książka zdobyła znaczące wyróżnienia i nagrody.

Kanadyjska pisarka opowiada o złotym okresie polskiego himalaizmu, trwającym od lat 70. do 90. XX wieku. Rutkiewicz, Kukuczka, Zawada, Wielicki, Hajzer, Lwow, Majer, Pawłowski – te wybitne postaci rozsławiły nasz kraj jako mekkę wspinaczy. „Było wielu kultowych wspinaczy w dwudziestu latach złotego wieku wspinaczki wysokogórskiej. Każdy z nich miał swoją specjalność, wszyscy pozostawili dziedzictwo. Największym towarem eksportowym tej ery był bez wątpienia Wojtek: wspinacz myśliciel, wizjoner i filozof. (…) Charyzmatyczny Andrzej Zawada pobudzał do działania całe pokolenie polskich wspinaczy. (…) Krzysztof był tygrysem ścigającym się na szczyty. (…) Jurek był tym, który robił to z wdziękiem. Góry go stworzyły, dzięki nim stawał się lepszym człowiekiem. (…) Byli geniuszami. Wiedzieli, jak żyć z niepewnością. Manipulowali systemem tak dobrze, że byli w stanie realizować swoje marzenia. Podróżowali, widzieli świat i żyli życiem intensywnym i pełnym przygód. Mieli wytrwałość pionierów i wartości patriotów”. Wkład Polaków w światową wspinaczkę jest ogromny.

Jeśli zatem szukacie dobrej książki o himalaistach to „Ucieka na szczyt” przypadnie Wam do gustu.

Wszystko za Everest  – Jon Krakauer 

Książka o zdobyciu Everestu oczami uczestnika i świadka. Reportaż o tym, co wydarzyło się w 1996 roku. Mount Everest kiedyś był prawie nieosiągalnym marzeniem. Pierwszymi, którzy go zdobyli i wrócili do domów byli Edmund Hillary z Nowej Zelandii i Szerpa Norgay Tenzing. Dziś najwyższy szczyt Ziemi jest miejscem komercyjnych wycieczek. Każdy może spróbować swoich sił, nie tylko najlepsi zawodowcy.

10 maja 1996 roku trzy ekipy jednocześnie dokonywały ataku szczytowego na Mount Everest. Dlaczego akurat w maju? Ponieważ w tym czasie warunki pogodowe są najbardziej przyjazne, a że wyprawa była komercyjna, miało to kluczowe znaczenie. Niestety natura gwarancji nie daje. Nad Everestem zerwała się burza. Ekstremalne warunki spowodowały, że uczestnicy musieli walczyć o przetrwanie. Jon Krakauer, autor książki „Wszystko za Everest” przeżył, a reportaż stał się światowym bestsellerem. Krakauer nie jest alpinistą, a zwykłym człowiekiem, który podjął wyzwanie jako komercyjny klient. I z całą pewnością jest to ogromna siła tej książki. Wyprawa wysokogórska widziana oczami laika, a nie profesjonalisty. Dzięki temu „Wszystko za Everest” czyta się jak porządny thriller.

Tragedia, która wydarzyła się 10 maja 1996 zainspirowała filmowców i nadal budzi emocje i kontrowersje. Kwestie w niej poruszane są cały czas aktualne, bowiem coraz więcej jest komercyjnych wypraw. Ludzka ingerencja w naturę jest coraz silniejsza, a jej skutki coraz bardziej odczuwalne.

Atlas gór świata. Szczyty marzeń 

Zagłębiając się w górskie klimaty warto też łyknąć trochę wiedzy i choć odrobinę nacieszyć oczy. „Atlas gór świata. Szczyty marzeń” to kompendium wiedzy o górach siedmiu kontynentów. W albumie opisano ponad 250 pasm, masywów i łańcuchów górskich, które można podziwiać na ponad 500 zdjęciach. Oprócz fotografii i ciekawych informacji w książce można też znaleźć praktyczne porady.

„Atlas gór świata. Szczyty marzeń” to pozycja, która powinna wejść do kanonu lektur każdego miłośnika gór.

„Góry dają człowiekowi, poprzez zdobywanie wzniesień nieograniczony kontakt z przyrodą – poczucie wewnętrznego wyzwolenia, oczyszczenia, niezależności” – powiedział papież Jan Paweł II.

Zobacz podobne wpisy:

O autorze

Aleksandra

Aleksandra

Prowadzi podwójne życie - to w realu i we śnie. A śni tak, że tylko siadać i spisywać. Jej pasją jest m.in. literatura. Czyta wszędzie, zawsze ma zaczęte kilka książek. Ostatnio nie jest to jednak łatwe, bo... giną jej zakładki. Znajduje je po jakimś czasie w pokoju córeczki, a mała "złodziejka" robi niewinną minkę. Kolejna pasja to film...